Skip to content
Thai Global Freight (TGF)
ปัญหาการขนส่ง
ตู้คอนเทนเนอร์เปล่าวางเรียงซ้อนกันในลานเก็บของท่าเรือ สื่อถึงภาวะขาดแคลนตู้เปล่าที่ทำให้ผู้ส่งสินค้าหาตู้ไม่ได้Thai Global Freight

อะไรคือสาเหตุของการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่า

เหตุใดตู้คอนเทนเนอร์เปล่าจึงขาดแคลน ทั้งความไม่สมดุลทางการค้า ต้นทุนการย้ายตู้กลับของสายเรือ ความแออัดที่ท่าเรือ และดีมานด์พุ่งสูง พร้อมวิธีลดความเสี่ยง

ผู้เขียน: Thai Global Freight Editorial Teamตรวจทานโดย: Thai Global Freight Editorial Teamเผยแพร่: 2026-09-07อัปเดตล่าสุด: 2026-09-07ตรวจสอบล่าสุด: 2026-09-07
สารบัญเนื้อหา
  1. 01ความไม่สมดุลทางการค้า: เหตุใดตู้คอนเทนเนอร์จึงติดค้างผิดที่
  2. 02เหตุใดการย้ายตู้คอนเทนเนอร์เปล่ากลับจึงมีต้นทุนและกินความจุ
  3. 03ความแออัดที่ท่าเรือและลานตู้ทำให้ตู้กลับมาหมุนเวียนช้าลง
  4. 04ดีมานด์ที่พุ่งสูงฉับพลันซ้ำเติมความไม่สมดุลที่มีอยู่เดิม
  5. 05การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าส่งผลอย่างไรในทางปฏิบัติต่อผู้ส่งสินค้าไทย
  6. 06ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกทำอะไรได้บ้างในทางปฏิบัติเพื่อลดความเสี่ยง
  7. 07ประเด็นที่มักสร้างความสับสน
  8. 08ตัวอย่าง

คำตอบโดยสรุป

การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว แต่เกิดจากหลายแรงเชิงโครงสร้างในธุรกิจขนส่งทางเรือที่มาบรรจบกันพร้อมกัน ความไม่สมดุลทางการค้าทำให้ตู้คอนเทนเนอร์ติดค้างอยู่ในภูมิภาคที่นำเข้ามากกว่าส่งออก ในขณะที่ภูมิภาคที่ส่งออกมากกว่ากลับขาดแคลนตู้ชนิดเดียวกัน การย้ายตู้เปล่าเหล่านั้นกลับไปยังจุดที่ต้องการ ทำให้สายเรือมีต้นทุนเพิ่มขึ้นและต้องใช้พื้นที่บนเรือหรือรถไฟที่อาจใช้บรรทุกสินค้าที่จ่ายค่าระวางได้แทน สายเรือจึงมักลดความสำคัญของการย้ายตู้กลับลงพอดีในช่วงที่ดีมานด์ค่าระวางสูงและความต้องการย้ายตู้กลับสูงที่สุด ความแออัดที่ท่าเรือและลานตู้ยังทำให้ตู้ที่ขนถ่ายแล้วใช้เวลานานขึ้นกว่าจะพร้อมใช้งานอีกครั้ง ซึ่งในมุมมองของผู้ส่งสินค้าให้ความรู้สึกเหมือนตู้ขาดแคลน แม้จำนวนตู้รวมในระบบจะไม่ได้ลดลงจริง และดีมานด์ที่พุ่งสูงฉับพลันแม้จะไม่ได้สร้างปัญหาเหล่านี้ขึ้นมาเอง แต่มักผลักปัญหาที่มีอยู่เดิมให้เลยจุดที่ผู้ส่งสินค้าจะยังไม่รู้สึกถึงผลกระทบ ผ่านการถูกปฏิเสธการจอง ความล่าช้าในการรับตู้ที่ลานตู้ และค่าธรรมเนียมความขาดแคลนตู้ที่ปรากฏขึ้นในใบเสนอราคา ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกลดความเสี่ยงได้ด้วยการจองล่วงหน้าให้เร็วขึ้น ยืดหยุ่นเรื่องขนาดตู้และเส้นทาง และทำงานกับฟอร์เวิร์ดเดอร์ที่มีความสัมพันธ์กับหลายสายเรือและหลายลานตู้

สรุปประเด็นสำคัญ

  • การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าเกิดจากหลายสาเหตุเชิงโครงสร้างที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ทั้งความไม่สมดุลทางการค้า ต้นทุนการย้ายตู้กลับ ความแออัดที่ท่าเรือ/ลานตู้ และดีมานด์พุ่งสูง ไม่ใช่สาเหตุเดียว
  • ความไม่สมดุลทางการค้าทำให้ตู้เปล่าติดค้างอยู่ในภูมิภาคที่นำเข้ามากกว่าส่งออก ในขณะที่ภูมิภาคที่ส่งออกมากกว่ากลับขาดแคลนตู้ชนิดเดียวกัน
  • สายเรือลดความสำคัญของการย้ายตู้เปล่ากลับซึ่งมีต้นทุนสูงเมื่อดีมานด์ค่าระวางสูง ซึ่งเป็นช่วงที่การย้ายตู้กลับจำเป็นที่สุด ทำให้การขาดแคลนรุนแรงขึ้นในช่วงที่คึกคัก
  • ความแออัดที่ท่าเรือและลานตู้ทำให้การหมุนเวียนตู้ช้าลง ซึ่งในมุมมองของผู้ส่งสินค้าให้ความรู้สึกเหมือนขาดแคลน แม้จำนวนตู้รวมจะไม่ได้ลดลงจริง
  • การจองล่วงหน้าให้เร็วขึ้น การยืดหยุ่นเรื่องขนาดตู้และเส้นทาง และการใช้ฟอร์เวิร์ดเดอร์ที่มีความสัมพันธ์กับหลายสายเรือและหลายลานตู้ ล้วนช่วยลดความเสี่ยงในทางปฏิบัติของผู้ส่งสินค้าได้

การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าเป็นหนึ่งในปัญหาด้านการขนส่งสินค้าที่สร้างความปั่นป่วนมากที่สุด และมักถูกเข้าใจผิดมากที่สุด ที่ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกไทยอาจพบเจอ ปัญหานี้ไม่ได้มาจากสาเหตุเดียวที่แก้ไขได้ด้วยวิธีเดียว แต่เป็นอาการที่มองเห็นได้ของหลายแรงเชิงโครงสร้างในธุรกิจขนส่งทางเรือที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ทั้งความไม่สมดุลของปริมาณการค้าโลกที่มีอยู่จริง วิธีที่สายเรือบริหารจัดการต้นทุนและความจุในการย้ายกล่องเหล็กเปล่ากลับไปยังจุดที่ต้องการ ความเร็วในการหมุนเวียนตู้ที่ท่าเรือและลานตู้ทำได้ และความรุนแรงของดีมานด์ที่พุ่งขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ ไม่มีแรงใดในนี้ที่แปลกประหลาดหรือเจาะจงกับสายเรือ ภูมิภาค หรือปีใดปีหนึ่งโดยเฉพาะ แต่เป็นลักษณะเชิงโครงสร้างของการขนส่งด้วยตู้คอนเทนเนอร์ที่มีอยู่ทุกที่ตลอดเวลา เพียงแต่ปกติไม่รุนแรงพอที่ผู้ส่งสินค้าทั่วไปจะสังเกตเห็น แต่เมื่อแรงเหล่านี้มาบรรจบกัน ผลกระทบในทางปฏิบัติต่อธุรกิจไทยก็เกิดขึ้นจริง ทั้งการถูกปฏิเสธการจองเพราะขาดตู้ ตู้ที่นัดรับที่ลานตู้กลับไม่มีอยู่จริงตามที่นัด และค่าธรรมเนียมความขาดแคลนตู้ที่ปรากฏขึ้นในใบเสนอราคาที่ไม่เคยมีมาก่อน บทความนี้จะอธิบายว่าอะไรคือสาเหตุที่แท้จริงของการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่า ปัญหานี้ส่งผลอย่างไรในทางปฏิบัติต่อผู้ส่งสินค้าที่จองระวางเข้าหรือออกจากไทย และผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกทำอะไรได้บ้างจริง ๆ เพื่อลดความเสี่ยงจากปัญหานี้

สรุปประเด็นสำคัญ

แผงสรุปประเด็นสำคัญของบทความเรื่องอะไรคือสาเหตุของการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่า
  • การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าเกิดจากหลายสาเหตุเชิงโครงสร้างที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ทั้งความไม่สมดุลทางการค้า ต้นทุนการย้ายตู้กลับ ความแออัดที่ท่าเรือ/ลานตู้ และดีมานด์ที่พุ่งสูงขึ้นฉับพลัน

  • ความไม่สมดุลทางการค้าทำให้ตู้เปล่าติดค้างอยู่ในภูมิภาคที่นำเข้ามากกว่าส่งออก ในขณะที่ภูมิภาคที่ส่งออกมากกว่ากลับขาดแคลนตู้ชนิดเดียวกัน

  • สายเรือต้องรับภาระต้นทุนเองในการย้ายตู้เปล่ากลับ และมักให้ความสำคัญกับสินค้าที่จ่ายค่าระวางก่อนเมื่อดีมานด์สูง ซึ่งเป็นช่วงที่การย้ายตู้กลับจำเป็นที่สุดพอดี

  • ความแออัดที่ท่าเรือและลานตู้ทำให้ตู้คอนเทนเนอร์หมุนเวียนกลับมาใช้ได้ช้าลง ซึ่งในมุมมองของผู้ส่งสินค้าให้ความรู้สึกเหมือนตู้ขาดแคลน แม้จำนวนตู้ทั้งหมดในระบบจะไม่ได้ลดลงจริง

  • ลดความเสี่ยงในทางปฏิบัติได้ด้วยการจองล่วงหน้าให้เร็วขึ้น ยืดหยุ่นเรื่องขนาดตู้และเส้นทาง และทำงานกับฟอร์เวิร์ดเดอร์ที่มีความสัมพันธ์กับหลายสายเรือและหลายลานตู้

ความไม่สมดุลทางการค้า: เหตุใดตู้คอนเทนเนอร์จึงติดค้างผิดที่

ธุรกิจขนส่งด้วยตู้คอนเทนเนอร์โดยพื้นฐานเป็นธุรกิจสองทิศทางที่สร้างขึ้นบนสินทรัพย์ทางกายภาพที่เคลื่อนที่ทางเดียว ตู้คอนเทนเนอร์ที่บรรทุกสินค้าจากภูมิภาคผู้ส่งออกไปยังภูมิภาคผู้นำเข้า ต้องหาทางกลับไปยังภูมิภาคผู้ส่งออกอีกครั้งก่อนจะบรรทุกสินค้าได้ใหม่ การเดินทางกลับนี้จะปราศจากต้นทุนและความยุ่งยากก็ต่อเมื่อกระแสการค้าสมดุลกัน คือมีตู้ที่ต้องเคลื่อนที่ไปทิศทางหนึ่งพอ ๆ กับอีกทิศทางหนึ่งบนเส้นทางเดียวกันในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน

แต่ในความเป็นจริง การค้าโลกแทบไม่เคยสมดุลขนาดนั้น บางภูมิภาคหรือบางประเทศนำเข้ามากกว่าส่งออกอย่างเป็นโครงสร้างบนเส้นทางการค้าหนึ่ง ๆ หรือส่งออกสินค้าประเภทที่ต้องใช้ตู้คอนเทนเนอร์คนละแบบกับที่นำเข้า เมื่อภูมิภาคหนึ่งนำเข้าตู้เต็มมากกว่าที่ส่งออกไปมาก ตู้คอนเทนเนอร์ก็สะสมอยู่ที่นั่นแบบเปล่าหลังขนถ่ายสินค้าออกแล้ว ในขณะที่ภูมิภาคผู้ส่งออกที่ต้องการตู้ชนิดเดียวกันเพื่อบรรทุกสินค้าใหม่กลับขาดแคลน ตู้ที่ขนถ่ายสินค้าออกที่ท่าเรือฝั่งนำเข้าไม่ได้ปรากฏกลับไปยังจุดที่ผู้ส่งออกต้องการเองโดยอัตโนมัติ ต้องมีใครสักคนย้ายมันไปที่นั่นด้วยตัวเอง ซึ่งคือการย้ายตู้เปล่ากลับที่จะอธิบายในหัวข้อถัดไป ประเทศไทย เช่นเดียวกับประเทศอื่นที่มีสัดส่วนนำเข้า-ส่งออกเฉพาะตัวตามแต่ละเส้นทางและฤดูกาล ก็ไม่รอดพ้นจากเรื่องนี้ เส้นทางที่นำเข้าหนักผิดปกติในทิศทางหนึ่ง อาจทำให้ผู้ส่งออกไทยเจอกับตู้คอนเทนเนอร์ที่ตึงมือกว่าที่ปริมาณการค้ารวมของเส้นทางนั้นจะบ่งบอก

เหตุใดการย้ายตู้คอนเทนเนอร์เปล่ากลับจึงมีต้นทุนและกินความจุ

การย้ายตู้คอนเทนเนอร์เปล่าจากจุดที่สะสมตัวไปยังจุดที่ต้องการไม่ใช่เรื่องฟรี และไม่ใช่สิ่งที่สายเรือทำเพื่อการบริการลูกค้าล้วน ๆ แต่เป็นข้อแลกเปลี่ยนด้านต้นทุนและความจุที่สายเรือบริหารจัดการอย่างจงใจ และจัดการต่างกันไปตามอัตราค่าระวางและพื้นที่บนเรือ ณ ช่วงเวลานั้น ๆ

ตู้คอนเทนเนอร์เปล่ากินพื้นที่ทางกายภาพบนเรือ ช่องรถไฟ หรือแชสซีรถบรรทุก เท่ากับตู้ที่บรรทุกสินค้าเต็มทุกประการ แต่ไม่สร้างรายได้ค่าระวางใด ๆ ในช่วงที่กำลังถูกย้ายกลับ ตู้เปล่าทุกตู้ที่สายเรือเลือกย้ายกลับ จึงเท่ากับพื้นที่บนเที่ยวเรือนั้นที่ไม่ได้ขายให้ลูกค้าที่จ่ายเงินจริง เมื่ออัตราค่าระวางและดีมานด์สำหรับพื้นที่บรรทุกสินค้าสูง สายเรือมีแรงจูงใจจริงที่จะให้ความสำคัญกับสินค้าที่จ่ายค่าระวางก่อนการย้ายตู้เปล่า ซึ่งอาจหมายความว่าตู้เปล่าถูกย้ายกลับไปยังภูมิภาคที่ตึงมือน้อยกว่าที่ควรจะเป็นเพื่อตอบสนองความต้องการที่นั่นได้เต็มที่ เมื่ออัตราค่าระวางอ่อนตัวและเรือมีความจุเหลือ การย้ายตู้เปล่ากลับก็มีต้นทุนต่ำกว่าเปรียบเทียบ และสายเรือก็ทำมากขึ้น นี่คือเหตุผลที่การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่ามักปรากฏหรือรุนแรงขึ้นในช่วงที่ดีมานด์ค่าระวางแข็งแกร่งโดยเฉพาะ เพราะเงื่อนไขเดียวกันที่ทำให้จำเป็นต้องย้ายตู้กลับมากที่สุด ก็เป็นเงื่อนไขที่ทำให้สายเรือมีแนวโน้มให้ความสำคัญกับเรื่องนี้น้อยที่สุดเมื่อเทียบกับสินค้าที่จ่ายเงินจริง นี่เป็นความตึงเครียดเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่ความล้มเหลวในการวางแผนของสายเรือรายใดรายหนึ่ง

เรือขนส่งสินค้าที่บรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ไม่สมดุลกำลังออกจากท่าเรือ สื่อถึงความไม่สมดุลทางการค้าระหว่างภูมิภาคนำเข้าและส่งออกที่ทำให้ตู้เปล่าตกค้าง
เรือขนส่งสินค้าที่บรรทุกตู้คอนเทนเนอร์ไม่สมดุลกำลังออกจากท่าเรือ สื่อถึงความไม่สมดุลทางการค้าระหว่างภูมิภาคนำเข้าและส่งออกที่ทำให้ตู้เปล่าตกค้าง — Thai Global Freight

ความแออัดที่ท่าเรือและลานตู้ทำให้ตู้กลับมาหมุนเวียนช้าลง

แม้ตู้คอนเทนเนอร์จำนวนที่เหมาะสมจะมีอยู่จริงในเครือข่ายที่ไหนสักแห่ง ความแออัดที่ท่าเรือหรือลานตู้ในแผ่นดินก็ทำให้ตู้เหล่านั้นไม่พร้อมใช้งานในที่และเวลาที่ต้องการได้ ตู้คอนเทนเนอร์จะยังไม่ "พร้อมใช้งาน" ทันทีที่ขนถ่ายลงจากเรือ แต่โดยทั่วไปต้องผ่านขั้นตอนที่ประตูท่าเรือ ถูกลากไปยังลานตู้ ผ่านการตรวจสอบหรือทำความสะอาดหากจำเป็น แล้วจึงรอจนกว่าผู้ส่งสินค้าจะจองและมารับไปบรรทุกล็อตถัดไปจริง

เมื่อท่าเรือหรือลานตู้แออัด ไม่ว่าจะเป็นเรือรอคิวเข้าเทียบท่า พื้นที่ลานเต็ม หรือรถบรรทุกต่อคิวหลายชั่วโมงเพื่อเข้าออกประตู ทุกขั้นตอนเหล่านี้ช้าลงหมด ตู้ที่ปกติแล้วจะขนถ่าย ตรวจสอบ และพร้อมใช้งานได้ภายในไม่กี่วัน อาจต้องนอนอยู่ในลานที่แออัดนานกว่านั้นมาก กลายเป็นตู้ที่ถูกดึงออกจากการหมุนเวียนไปโดยปริยาย ทั้งที่ตัวตู้ยังมีอยู่จริงและไม่ได้เสียหายหรือสูญหาย เมื่อเกิดขึ้นในระดับใหญ่ ความช้าลงของการหมุนเวียนนี้ให้ความรู้สึกในสายตาผู้ส่งสินค้าเหมือนกับตู้คอนเทนเนอร์ขาดแคลนทุกประการ แม้จำนวนตู้รวมในเครือข่ายจะไม่ได้ลดลงจริง ตู้ยังคงอยู่ที่นั่น เพียงแต่เคลื่อนผ่านระบบช้ากว่าจังหวะที่สินค้าใหม่ต้องการบรรทุก

ดีมานด์ที่พุ่งสูงฉับพลันซ้ำเติมความไม่สมดุลที่มีอยู่เดิม

ดีมานด์การขนส่งที่พุ่งสูงขึ้นฉับพลัน ไม่ว่าจะเป็นช่วงพีคตามฤดูกาล คำสั่งซื้อที่เร่งรีบก่อนช่วงเทศกาล หรือปริมาณการค้าที่พุ่งขึ้นในวงกว้างบนเส้นทางหนึ่ง ไม่ได้เป็นตัวสร้างความไม่สมดุลทางการค้า ต้นทุนการย้ายตู้กลับ หรือความแออัดที่ท่าเรือขึ้นมาเอง แต่มักทำให้ทั้งสามอย่างนี้แย่ลงพร้อมกันอย่างสม่ำเสมอ เมื่อผู้ส่งสินค้าจำนวนมากขึ้นแย่งพื้นที่และตู้บนเส้นทางเดียวกันในช่วงเวลาสั้น ๆ เดียวกัน ช่องว่างระหว่างจุดที่ตู้อยู่กับจุดที่ต้องการก็กว้างขึ้นเร็วกว่าที่สายเรือจะย้ายตู้ไปปิดช่องว่างนั้นได้ทัน และยังผลักสินค้าจำนวนมากขึ้นผ่านท่าเรือและลานตู้ที่อาจใกล้เต็มความจุอยู่แล้ว

นี่คือเหตุผลที่การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่ามักกระจุกตัวอยู่ในช่วงดีมานด์สูงที่คาดการณ์ได้ แทนที่จะเกิดในระดับคงที่สม่ำเสมอตลอดทั้งปี สาเหตุเชิงโครงสร้างที่อยู่เบื้องหลังมีอยู่ต่อเนื่องตลอดเวลา แต่ดีมานด์ที่พุ่งสูงฉับพลันมักเป็นตัวผลักปัญหาเหล่านั้นจากสภาพที่ซ่อนอยู่เบื้องหลัง ให้กลายเป็นสิ่งที่ผู้ส่งสินค้ารู้สึกถึงและได้รับผลกระทบจริง ผู้ส่งออกไทยที่จองระวางในช่วงดีมานด์พุ่งสูงบนเส้นทางหนึ่ง จึงเท่ากับกำลังแข่งขันไม่ใช่แค่เพื่อพื้นที่บนเรือ แต่เพื่อตัวตู้คอนเทนเนอร์เองด้วย ในจังหวะที่สายเรือมีความจุเหลือน้อยที่สุดสำหรับการย้ายตู้เพิ่มเข้ามา

แต่ละสาเหตุเชิงโครงสร้างส่งผลต่อผู้ส่งสินค้าอย่างไร

ตารางเปรียบเทียบสาเหตุเชิงโครงสร้างสี่ประการของการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่า กับอาการที่ผู้ส่งสินค้าพบเจอจริงเมื่อจองระวางสินค้า
สาเหตุเชิงโครงสร้างอาการที่ผู้ส่งสินค้าพบเจอ
ความไม่สมดุลทางการค้าบางเส้นทางการค้ามีตู้ตึงมือ แม้อุปทานตู้คอนเทนเนอร์ทั่วโลกโดยรวมจะดูปกติ
ต้นทุนของการย้ายตู้กลับสายเรือลดความสำคัญของการย้ายตู้เปล่ากลับเมื่อดีมานด์ค่าระวางสูง ทำให้อุปทานตึงตัวขึ้นอีกในช่วงที่ต้องการตู้มากที่สุดพอดี
ความแออัดที่ท่าเรือ/ลานตู้ตู้คอนเทนเนอร์ยังมีอยู่จริง แต่ใช้เวลานานขึ้นกว่าจะพร้อมใช้งาน ให้ความรู้สึกเหมือนขาดแคลนทั้งที่จำนวนรวมไม่ได้ลดลงจริง
ดีมานด์พุ่งสูงฉับพลันคำสั่งจองที่เพิ่มขึ้นฉับพลันในช่วงสั้น ๆ บนเส้นทางเดียว ผลักปัญหาความไม่สมดุลหรือความแออัดที่มีอยู่เดิม ให้เลยจุดที่ผู้ส่งสินค้าจะยังไม่รู้สึกถึงผลกระทบ

การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าส่งผลอย่างไรในทางปฏิบัติต่อผู้ส่งสินค้าไทย

จากมุมมองของฝ่ายจัดส่งสินค้า การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าแทบไม่เคยปรากฏตัวในรูปสถิติที่เป็นนามธรรม แต่ปรากฏเป็นปัญหาการปฏิบัติงานที่จับต้องได้และน่าหงุดหงิดอยู่ไม่กี่แบบ

แบบแรกคือการถูกปฏิเสธการจอง หรือได้จำนวนตู้น้อยกว่าที่ขอ สายเรือที่ไม่มั่นใจในความพร้อมของตู้บนเส้นทางหนึ่ง ๆ อาจปฏิเสธการจองใหม่ จำกัดจำนวนตู้ที่จะยืนยันให้แต่ละผู้ส่งสินค้า หรือเลื่อนการจองที่ยืนยันแล้วไปยังเที่ยวเรือถัดไป

แบบที่สองคือความล่าช้าในการรับตู้ที่ลานตู้ การจองอาจได้รับการยืนยันในเอกสารแล้ว แต่เมื่อรถบรรทุกไปถึงลานตู้ที่นัดหมายเพื่อรับตู้ กลับพบว่าตู้ยังไม่มาถึงจริง หรือลานตู้เองแออัดเกินกว่าจะปล่อยตู้ให้ได้ทันเวลา เป็นช่องว่างระหว่างสิ่งที่ระบบการจองแสดงว่ามีพร้อมใช้ กับสิ่งที่พร้อมส่งมอบจริงทางกายภาพ

แบบที่สามคือค่าธรรมเนียมหรือค่าพรีเมียมความขาดแคลนตู้ที่ปรากฏขึ้นในใบเสนอราคาแบบไม่คาดคิด เมื่อตู้คอนเทนเนอร์ชนิดหนึ่งหรือในตำแหน่งหนึ่งขาดแคลนจริง สายเรือสามารถตั้งราคาที่สะท้อนความขาดแคลนนั้นเข้าไปในค่าใช้ตู้ได้ ค่าธรรมเนียมนี้ไม่จำเป็นต้องระบุตัวเลขที่แน่นอนในที่นี้เพื่อให้เข้าใจได้ สิ่งที่สำคัญในเชิงโครงสร้างคือมันสามารถปรากฏขึ้นได้ บางครั้งแจ้งล่วงหน้าเพียงระยะสั้น และผูกโยงกับความขาดแคลนตู้โดยเฉพาะ ไม่ใช่แค่การเคลื่อนไหวของอัตราค่าระวางเพียงอย่างเดียว

ลานคอนเทนเนอร์ที่มีรถบรรทุกต่อคิวรอรับตู้ สื่อถึงความแออัดที่ลานตู้ซึ่งทำให้การหมุนเวียนตู้ช้าลงและซ้ำเติมภาวะขาดแคลน
ลานคอนเทนเนอร์ที่มีรถบรรทุกต่อคิวรอรับตู้ สื่อถึงความแออัดที่ลานตู้ซึ่งทำให้การหมุนเวียนตู้ช้าลงและซ้ำเติมภาวะขาดแคลน — Thai Global Freight

ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกทำอะไรได้บ้างในทางปฏิบัติเพื่อลดความเสี่ยง

ไม่มีสาเหตุเชิงโครงสร้างข้างต้นข้อใดที่อยู่ในการควบคุมของผู้ส่งสินค้ารายใดรายหนึ่งได้ทั้งหมด แต่ผู้ส่งสินค้าก็ไม่ได้หมดหนทางไปเสียทีเดียว มีแนวปฏิบัติไม่กี่อย่างที่ช่วยลดความเสี่ยงของธุรกิจได้จริงเมื่อการขาดแคลนเกิดขึ้นกับเส้นทางที่ใช้อยู่

การจองล่วงหน้าให้เร็วขึ้น แทนที่จะรอจนใกล้วันที่สินค้าพร้อมส่ง ช่วยให้สายเรือมีพื้นที่มากขึ้นในการวางแผนจัดสรรตู้สำหรับสินค้าล็อตนั้น แทนที่จะพยายามหาความจุในนาทีสุดท้ายเมื่อเส้นทางตึงมืออยู่แล้ว การรักษาความยืดหยุ่นด้านขนาดตู้และเส้นทาง คือการยินดีรับตู้ขนาดอื่นแทนขนาดที่ต้องการเป็นอันดับแรก หรือจองผ่านท่าเรือหรือลานตู้อื่นแทนที่เดิมที่ใช้ประจำ เมื่อตัวเลือกที่ต้องการมีจำกัด เปิดโอกาสให้เข้าถึงตู้และช่องระวางที่การจองแบบตายตัวจะพลาดไป และการทำงานกับฟอร์เวิร์ดเดอร์ที่มีความสัมพันธ์กับหลายสายเรือและหลายลานตู้ แทนที่จะมีความสัมพันธ์กับสายเรือเดียว ช่วยให้ผู้ส่งสินค้ามีทางเลือกมากขึ้นในการจัดหาตู้ได้จริง เมื่อสายเรือหรือลานตู้ใดลานตู้หนึ่งเกิดขาดแคลนขึ้นมา ฟอร์เวิร์ดเดอร์สามารถย้ายการจองไปยังจุดที่มีความจุอยู่จริง แทนที่จะติดอยู่กับจุดเสี่ยงเพียงจุดเดียว ไม่มีขั้นตอนใดข้างต้นที่ขจัดสาเหตุเชิงโครงสร้างของการขาดแคลนไปได้ทั้งหมด แต่เมื่อรวมกันแล้วช่วยลดความถี่ที่ธุรกิจหนึ่ง ๆ จะรู้สึกถึงผลกระทบจริงได้อย่างมีนัยสำคัญ

วิธีลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์

รายการตรวจสอบขั้นตอนปฏิบัติที่ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกทำได้ เพื่อลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าบนเส้นทางที่ใช้
  • จองล่วงหน้าให้เร็วขึ้นเมื่อเทียบกับวันที่สินค้าพร้อมส่ง เพื่อให้ฟอร์เวิร์ดเดอร์มีเวลาจัดหาตู้ก่อนที่เส้นทางนั้นจะตึงมือ

  • ยืดหยุ่นเรื่องขนาดตู้เมื่อขนาดที่ต้องการเป็นอันดับแรกมีจำกัด แทนที่จะยืนกรานใช้ขนาดเดียวเท่านั้น

  • ยืดหยุ่นเรื่องเส้นทางและลานตู้ที่ใช้ เมื่อตัวเลือกปกติขาดแคลนตู้ โดยยอมรับท่าเรือหรือลานตู้อื่นที่ยังมีตู้พร้อมใช้

  • ทำงานกับฟอร์เวิร์ดเดอร์ที่มีความสัมพันธ์กับหลายสายเรือและหลายลานตู้ แทนที่จะพึ่งพาความสัมพันธ์เดียวซึ่งกลายเป็นจุดเสี่ยงเพียงจุดเดียว

ประเด็นที่มักสร้างความสับสน

มีความเข้าใจผิดบางอย่างที่มักเกิดซ้ำเมื่อผู้ส่งสินค้าพบเจอการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าเป็นครั้งแรก

  • การขาดแคลนไม่ได้แปลว่าตู้คอนเทนเนอร์หายไปหรือถูกทำลาย เกือบทุกกรณีตู้คอนเทนเนอร์ยังคงมีอยู่จริงที่ไหนสักแห่งในเครือข่าย เพียงแต่อยู่ผิดตำแหน่งเมื่อเทียบกับดีมานด์ หรือเคลื่อนผ่านท่าเรือและลานตู้ที่แออัดช้ากว่าจังหวะที่สินค้าต้องการ
  • ไม่ได้เกิดจากความบกพร่องในการบริหารจัดการของสายเรือรายใดรายหนึ่ง ความไม่สมดุลทางการค้า ต้นทุนการย้ายตู้กลับ และความแออัดที่ท่าเรือ เป็นลักษณะเชิงโครงสร้างของระบบขนส่งทั้งระบบ ไม่ใช่ความล้มเหลวเฉพาะของสายเรือใดสายเรือหนึ่ง ซึ่งเป็นเหตุผลที่การขาดแคลนมักส่งผลกระทบทั้งเส้นทาง ไม่ใช่แค่การจองของบริษัทเดียว
  • การขาดแคลนบนเส้นทางหนึ่งไม่ได้แปลว่าขาดแคลนทั่วโลก เพราะสาเหตุที่แท้จริงมักเป็นความไม่สมดุลทางการค้าในภูมิภาคหนึ่ง หรือความแออัดของท่าเรือแห่งหนึ่งโดยเฉพาะ ความพร้อมของตู้จึงตึงมือบนเส้นทางหนึ่ง ในขณะที่ปกติดีบนอีกเส้นทางหนึ่งได้ในเวลาเดียวกัน
  • ค่าธรรมเนียมที่ผูกกับความขาดแคลนตู้ ไม่เหมือนกับการปรับขึ้นอัตราค่าระวางทั่วไป เป็นการตอบสนองด้านราคาที่แยกต่างหาก สำหรับปัญหาความพร้อมของตู้ที่เจาะจงและมักเป็นการชั่วคราว จึงสามารถปรากฏและหายไปได้ในจังหวะเวลาที่ต่างจากอัตราค่าระวางพื้นฐาน
ผู้จัดการโลจิสติกส์กำลังตรวจตารางการจองบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ สื่อถึงผู้ส่งสินค้าที่จองล่วงหน้าเพื่อลดความเสี่ยงจากภาวะขาดแคลนตู้
ผู้จัดการโลจิสติกส์กำลังตรวจตารางการจองบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ สื่อถึงผู้ส่งสินค้าที่จองล่วงหน้าเพื่อลดความเสี่ยงจากภาวะขาดแคลนตู้ — Thai Global Freight

ตัวอย่าง

ลองพิจารณาผู้ส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมไทยที่จองระวางบนเส้นทางหนึ่ง ซึ่งการนำเข้าเข้าสู่ภูมิภาคปลายทางมากกว่าการส่งออกมาหลายเดือนติดต่อกัน คือมีตู้เต็มเข้ามามากกว่าตู้เปล่าที่ออกไปให้บรรทุกใหม่ที่อื่น ในขณะเดียวกัน ดีมานด์ตามฤดูกาลที่พุ่งสูงผลักดันให้ผู้ส่งสินค้าจำนวนมากกว่าปกติแย่งจองระวางบนเส้นทางเดียวกันในช่วงเวลาสั้น ๆ และท่าเรือปลายทางก็แออัดต่อเนื่อง ทำให้การประมวลผลและส่งตู้ที่ขนถ่ายแล้วกลับเข้าเครือข่ายลานตู้ช้าลง

ผู้ส่งออกรายนี้จองล่วงหน้าสามสัปดาห์ก่อนวันที่สินค้าพร้อมส่ง แทนที่จะเป็นหนึ่งสัปดาห์ตามปกติ ซึ่งให้เวลาฟอร์เวิร์ดเดอร์ตรวจสอบความพร้อมของตู้กับสายเรือมากกว่าหนึ่งราย แทนที่จะใช้ตัวเลือกแรกที่มีทันที เมื่อขนาดตู้ที่ต้องการเป็นอันดับแรกที่ลานตู้ประจำมีจำกัด ฟอร์เวิร์ดเดอร์สามารถจัดหาการจองผ่านลานตู้อื่นกับสายเรืออีกรายที่ยังมีตู้พร้อมได้ แลกกับระยะทางลากตู้ที่ยาวขึ้นเล็กน้อย สินค้าล็อตนี้ยังคงเคลื่อนย้ายได้ตามกำหนดเดิม ไม่ใช่เพราะความไม่สมดุลทางการค้า ต้นทุนการย้ายตู้กลับ หรือความแออัดของท่าเรือที่เป็นสาเหตุเปลี่ยนไป แต่เพราะการจองล่วงหน้าเร็วขึ้นและความยืดหยุ่นเรื่องลานตู้และสายเรือ ทำให้ฟอร์เวิร์ดเดอร์มีทางเลือกมากขึ้นในการทำงานท่ามกลางเงื่อนไขเชิงโครงสร้างเหล่านั้น

การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าไม่ใช่ปัญหาเดียวที่มีสาเหตุเดียว แต่เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อความไม่สมดุลทางการค้า ข้อแลกเปลี่ยนด้านต้นทุนและความจุของการย้ายตู้เปล่ากลับ ความแออัดที่ท่าเรือและลานตู้ และดีมานด์ที่พุ่งสูงฉับพลัน มาบรรจบกันพร้อมกันบนเส้นทางเดียวกัน ไม่มีแรงใดในนี้ที่อยู่ในการควบคุมของผู้ส่งสินค้ารายใดรายหนึ่งได้ทั้งหมด และไม่มีแรงใดที่เจาะจงกับสายเรือหรือปีใดปีหนึ่งโดยเฉพาะ สิ่งที่อยู่ในการควบคุมของผู้ส่งสินค้าคือระยะเวลาล่วงหน้าที่ให้กับการจอง ความยืดหยุ่นที่รักษาไว้เรื่องขนาดตู้และเส้นทาง และจำนวนทางเลือกด้านสายเรือและลานตู้ที่ฟอร์เวิร์ดเดอร์ดึงมาใช้ได้จริงเมื่อตัวเลือกปกติขาดแคลน แนวปฏิบัติเหล่านี้ไม่ได้แก้สาเหตุเชิงโครงสร้างที่แท้จริง แต่ช่วยลดความรุนแรงของผลกระทบที่การขาดแคลนแต่ละครั้งจะสร้างให้กับธุรกิจได้จริง

เครนกำลังยกตู้เปล่าขึ้นเรือที่ท่าเรือ สื่อถึงการที่สายเรือขนย้ายตู้เปล่ากลับไปยังภูมิภาคที่มีความต้องการสูง
เครนกำลังยกตู้เปล่าขึ้นเรือที่ท่าเรือ สื่อถึงการที่สายเรือขนย้ายตู้เปล่ากลับไปยังภูมิภาคที่มีความต้องการสูง — Thai Global Freight

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • เข้าใจว่าค่าธรรมเนียมความขาดแคลนตู้เป็นความผิดพลาดในการตั้งราคา หรือเป็นสิ่งเดียวกับการปรับขึ้นอัตราค่าระวางทั่วไป ทั้งที่จริงเป็นการตอบสนองที่แยกต่างหากต่อปัญหาความขาดแคลนเฉพาะจุด
  • จองใกล้วันที่สินค้าพร้อมส่งบนเส้นทางที่รู้อยู่แล้วว่าตึงมือ จนไม่เหลือเวลาให้ฟอร์เวิร์ดเดอร์หาความจุจากสายเรือหรือลานตู้อื่นแทน
  • ยืนกรานใช้ขนาดตู้ ท่าเรือ หรือลานตู้แบบเดียวเท่านั้นเมื่อตู้มีจำกัด แทนที่จะพิจารณาทางเลือกที่ยืดหยุ่นกว่า ซึ่งอาจยังส่งสินค้าได้ตามกำหนดเดิม
  • เข้าใจว่าการขาดแคลนบนเส้นทางหนึ่งหมายถึงตู้ขาดแคลนไปทั่วทุกที่ แทนที่จะตรวจสอบว่าความไม่สมดุลนั้นเจาะจงอยู่ที่เส้นทางหรือภูมิภาคนั้นโดยเฉพาะหรือไม่

สิ่งที่ควรเตรียม

  • ระยะเวลาล่วงหน้าให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้ระหว่างการจองกับวันที่สินค้าพร้อมส่ง โดยเฉพาะบนเส้นทางที่เริ่มมีสัญญาณว่าตู้ตึงมือ
  • ความยืดหยุ่นเรื่องขนาดตู้และท่าเรือหรือลานตู้ที่ใช้ในการจอง แทนที่จะยึดตัวเลือกเดียวตายตัว
  • ความสัมพันธ์กับฟอร์เวิร์ดเดอร์ที่ครอบคลุมหลายสายเรือและหลายลานตู้ ไม่ใช่การพึ่งพาสายเรือเดียว
  • ความเข้าใจว่าค่าธรรมเนียมความขาดแคลนตู้เมื่อปรากฏขึ้น ผูกโยงกับสภาวะขาดแคลนเฉพาะจุด ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงอัตราค่าระวางแบบถาวรหรือทั่วโลก

คำถามที่พบบ่อย

สาเหตุหลักของการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าคืออะไร?

ไม่มีสาเหตุหลักเพียงข้อเดียว โดยทั่วไปเกิดจากหลายแรงเชิงโครงสร้างที่เกิดขึ้นพร้อมกัน ทั้งความไม่สมดุลทางการค้าที่ทำให้ตู้ติดค้างผิดภูมิภาค ต้นทุนการย้ายตู้เปล่ากลับ ความแออัดที่ท่าเรือและลานตู้ที่ทำให้การหมุนเวียนช้าลง และดีมานด์ที่พุ่งสูงฉับพลันซึ่งผลักความไม่สมดุลที่มีอยู่เดิมให้เลยจุดที่ผู้ส่งสินค้าจะยังไม่รู้สึกถึงผลกระทบ

การขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่าหมายความว่าตู้ทั่วโลกมีไม่พอหรือไม่?

โดยทั่วไปไม่ใช่ ในกรณีส่วนใหญ่ ตู้คอนเทนเนอร์ยังคงมีอยู่จริงที่ไหนสักแห่งในเครือข่าย เพียงแต่ติดค้างอยู่ผิดตำแหน่งเมื่อเทียบกับดีมานด์ปัจจุบัน หรือเคลื่อนผ่านท่าเรือและลานตู้ที่แออัดช้ากว่าจังหวะที่สินค้าใหม่ต้องการ

เหตุใดสายเรือจึงไม่ย้ายตู้เปล่ากลับเพิ่มขึ้นทันทีเมื่อเริ่มขาดแคลน?

การย้ายตู้เปล่ากลับใช้พื้นที่บนเรือหรือรถไฟเดียวกับที่ใช้บรรทุกสินค้าที่จ่ายค่าระวางได้ และไม่สร้างรายได้ค่าระวางใด ๆ ในระหว่างนั้น เมื่อดีมานด์ค่าระวางสูง สายเรือมีแรงจูงใจจริงที่จะให้ความสำคัญกับสินค้าที่จ่ายเงินก่อน ซึ่งอาจหมายความว่าตู้เปล่าถูกย้ายกลับน้อยลงพอดีในช่วงที่ต้องการมากที่สุด

เหตุใดการจองรับตู้ได้รับการยืนยันแล้ว แต่ตู้กลับไม่มีอยู่ที่ลานตู้จริง?

โดยทั่วไปเป็นอาการของความแออัดที่ท่าเรือหรือลานตู้ ระบบการจองอาจแสดงว่าตู้ถูกจัดสรรแล้ว ในขณะที่ตู้จริงยังอยู่ระหว่างขั้นตอนที่ประตูท่าเรือ การตรวจสอบ หรือติดอยู่ในลานที่แออัด ทำให้เกิดช่องว่างระหว่างสิ่งที่ระบบแสดงว่าพร้อมใช้ กับสิ่งที่พร้อมส่งมอบจริงทางกายภาพ

การขาดแคลนตู้บนเส้นทางหนึ่งจะส่งผลต่อสินค้าทุกล็อตที่ธุรกิจไทยจองหรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไป เพราะสาเหตุที่แท้จริงมักเป็นความไม่สมดุลทางการค้าในภูมิภาคหนึ่ง หรือความแออัดของท่าเรือแห่งหนึ่งโดยเฉพาะ การขาดแคลนอาจตึงมือบนเส้นทางหนึ่ง ในขณะที่อีกเส้นทางหนึ่งที่ธุรกิจเดียวกันใช้อยู่ยังคงปกติในเวลาเดียวกัน

ผู้นำเข้าหรือผู้ส่งออกทำอะไรได้จริงเกี่ยวกับการขาดแคลนตู้คอนเทนเนอร์เปล่า?

จองล่วงหน้าให้เร็วขึ้นเมื่อเทียบกับวันที่สินค้าพร้อมส่ง ยืดหยุ่นเรื่องขนาดตู้และท่าเรือหรือลานตู้ที่ใช้ในการจอง และทำงานกับฟอร์เวิร์ดเดอร์ที่มีความสัมพันธ์กับหลายสายเรือและหลายลานตู้ แทนที่จะพึ่งพาเพียงรายเดียว

Freight Forwarder ประเทศไทย

พร้อมวางแผนการขนส่งครั้งถัดไปหรือยัง?

โทรLINEขอใบเสนอราคา