ข้ามไปยังเนื้อหา
Thai Global Freight (TGF)
ศุลกากร
ภาพถ่ายประกอบบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo FirstThai Global Freight

สินค้าต้องห้ามส่งออกจากไทย ตรวจสอบสินค้าอย่างไรก่อนจองระวางส่งออก

อธิบายประเภทสินค้าที่อาจห้ามหรือจำกัดการส่งออกจากไทย วิธีตรวจสอบข้อมูลล่าสุด ใครต้องรับผิดชอบ และจะเกิดอะไรขึ้นหากสินค้าถูกยึด

ผู้เขียน: Thai Global Freight Editorial Teamตรวจทานโดย: Thai Global Freight Editorial Teamเผยแพร่: 2026-10-06อัปเดตล่าสุด: 2026-10-06ตรวจสอบล่าสุด: 2026-10-06
สารบัญเนื้อหา
  1. 01ห้าม จำกัด และควบคุม สามสถานะของสินค้าส่งออก
  2. 02กลุ่มสินค้าเชิงโครงสร้างที่มักถูกห้ามส่งออก
  3. 03ทำไมคำตอบขึ้นอยู่กับรูปแบบ ปลายทาง และช่วงเวลา
  4. 04วิธีตรวจสอบข้อมูลล่าสุด
  5. 05คัดกรองสินค้าก่อนจองระวาง
  6. 06ใครรับผิด ผู้ส่งออกหรือฟอร์เวิร์ดเดอร์
  7. 07เมื่อสินค้าถูกยึดหรือระงับ
  8. 08นิสัยในทางปฏิบัติที่ป้องกันปัญหา

คำตอบโดยสรุป

สินค้าที่อาจถูกห้ามหรือจำกัดการส่งออกจากไทยแบ่งได้เป็นกลุ่มหลัก ๆ ได้แก่ สัตว์ป่าและพืชคุ้มครอง โบราณวัตถุและมรดกทางวัฒนธรรม ยาเสพติดและสารตั้งต้น สินค้าปลอมหรือละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา และสินค้ายุทธศาสตร์หรือสินค้าใช้ได้สองทางบางรายการ รายการจริงเปลี่ยนแปลงได้ จึงไม่ควรยึดตามบทความใด ๆ รวมถึงบทความนี้ ควรยืนยันข้อมูลล่าสุดกับกรมศุลกากรหรือหน่วยงานที่กำกับดูแลสินค้านั้นก่อนจองระวาง ผู้ส่งออกรับความรับผิดหลัก ส่วนฟอร์เวิร์ดเดอร์คัดกรองได้เท่าที่ได้รับข้อมูลจากคุณเท่านั้น

สรุปประเด็นสำคัญ

  • การห้ามส่งออกมักเกี่ยวกับการอนุรักษ์ มรดกของชาติ ความปลอดภัยสาธารณะ การคุ้มครองสิทธิ และความมั่นคง ไม่ใช่เรื่องของตัวการขนส่ง
  • รายการไม่คงที่ ควรยืนยันข้อมูลล่าสุดกับกรมศุลกากรหรือหน่วยงานกำกับดูแลทุกครั้งที่สินค้าหรือปลายทางเปลี่ยน
  • ผู้ส่งออกรับความเสี่ยงหลัก เพราะเป็นผู้ที่รู้ว่าสินค้าคืออะไรจริง ๆ
  • คัดกรองก่อนจองระวาง ไม่ใช่ตอนอยู่ที่ท่าเรือ ตู้ที่ถูกยึดสร้างความเสียหายมากกว่าการใช้เวลาตรวจสอบไม่กี่วัน
  • เก็บคำตอบจากหน่วยงานเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมวันที่ เพราะเป็นหลักฐานว่าคุณสุจริต

ผู้ส่งออกส่วนใหญ่ไม่เคยนึกถึงว่าอะไรออกนอกประเทศไม่ได้ จนกระทั่งวันที่การจองถูกปฏิเสธหรือตู้สินค้าถูกระงับ ประเทศไทยเหมือนทุกประเทศที่ค้าขายระหว่างประเทศ คือมีข้อจำกัดการนำสินค้าบางประเภทออกนอกประเทศ และเหตุผลแทบไม่เกี่ยวกับการค้าเลย แต่เกี่ยวกับการปกป้องสัตว์ป่า การเก็บรักษามรดกของชาติ การป้องกันภัยจากยาเสพติด การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา และการบริหารความเสี่ยงด้านความมั่นคง

บทความนี้เป็นคู่กับบทความสินค้าต้องห้ามนำเข้าไทย โดยอธิบายประเภทสินค้าที่อาจถูกห้ามหรือจำกัดการส่งออกในเชิงโครงสร้าง แล้วต่อด้วยคำถามเชิงปฏิบัติ คือจะตรวจสอบอย่างไร ใครต้องรับผิดเมื่อเกิดปัญหา จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อสินค้าถูกยึด และจะคัดกรองสินค้าก่อนจองระวางอย่างไร

มีหลักข้อหนึ่งที่ใช้ตลอดทั้งบทความ เราตั้งใจไม่ระบุรายการสินค้าเป็นชิ้น ๆ และไม่อ้างบทบัญญัติของกฎหมาย เพราะรายการเปลี่ยนแปลงได้ และรายการที่ล้าสมัยแย่กว่าไม่มีรายการเลย ขอให้ใช้เนื้อหานี้เป็นแนวทางว่าควรถามอะไร ส่วนคำตอบของแต่ละข้อต้องมาจากกรมศุลกากรหรือหน่วยงานที่กำกับดูแลสินค้านั้น ณ เวลาที่คุณส่งออกจริง

ห้าม จำกัด และควบคุม สามสถานะของสินค้าส่งออก

ควรแยกสามสถานการณ์ที่คนมักปะปนกันให้ชัด ประการแรกคือสินค้าต้องห้าม ซึ่งส่งออกไม่ได้เลย ไม่ว่าใครจะขอหรือมีเอกสารใด ประการที่สองคือสินค้าที่ถูกจำกัดหรือควบคุม ส่งออกได้ แต่ต้องมีใบอนุญาต ใบรับรอง หรือการตรวจจากหน่วยงานที่กำกับดูแล ซึ่งบทความคู่กันเรื่องสินค้าควบคุมส่งออกจากไทยอธิบายกลุ่มนี้ไว้ ประการที่สามคือสินค้าทั่วไปที่กลายเป็นปัญหาเพราะปลายทาง ผู้ซื้อ หรือการใช้งานบางอย่าง

เส้นแบ่งระหว่างสามสถานะนี้ไม่ได้อยู่ในที่ที่คุณคาดเสมอไป สินค้าชนิดเดียวกันอาจส่งออกได้เสรีในรูปแบบหนึ่งแต่ถูกควบคุมในอีกรูปแบบหนึ่ง เฟอร์นิเจอร์สำเร็จรูปเป็นสินค้าทั่วไป แต่ชิ้นเดียวกันที่ทำจากไม้ชนิดคุ้มครองหรือขายในฐานะของเก่า อาจเป็นเรื่องที่ต่างออกไปมาก วัตถุดิบ วัสดุแปรรูป และสินค้าสำเร็จรูปอาจอยู่คนละสถานะกันได้

นี่คือเหตุผลที่การจัดหมวดสินค้าต้องมาก่อนสิ่งอื่น คำอธิบายสินค้าในอินวอยซ์และรหัส HS ที่ชิปปิ้งกำหนดคือจุดเริ่มต้นของทุกการตรวจสอบต่อจากนั้น คำอธิบายที่คลุมเครือ เช่น งานหัตถกรรมหรือผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ ไม่ได้บอกใครเลยว่าสินค้าเป็นของทั่วไปหรือของคุ้มครอง และความคลุมเครือนั้นเองคือสัญญาณเตือนเมื่อถูกตรวจ ดูบทความรหัส HS คืออะไรเพื่อเข้าใจการจัดหมวด และบทความการขอคำวินิจฉัยล่วงหน้าทางศุลกากรเพื่อขอคำตอบเรื่องการจัดหมวดเป็นลายลักษณ์อักษร

กลุ่มสินค้าเชิงโครงสร้างที่มักถูกห้ามส่งออก

กลุ่มด้านล่างอธิบายในระดับประเภทเท่านั้น ส่วนว่าสินค้าชิ้นใดอยู่ในกลุ่มไหน และเป็นของต้องห้ามหรือเพียงถูกควบคุม เป็นเรื่องที่หน่วยงานเป็นผู้ตอบ

  • สัตว์ป่าและพืชคุ้มครอง สัตว์มีชีวิต พืช และชิ้นส่วนหรือผลิตภัณฑ์ที่ได้จากสิ่งเหล่านี้ อาจได้รับการคุ้มครองด้วยเหตุผลด้านการอนุรักษ์ และการค้ามักผูกกับข้อตกลงอนุรักษ์ระหว่างประเทศ ชิ้นส่วนและผลิตภัณฑ์แปรรูป เช่น หนัง เปลือกหอย วัสดุคล้ายงาช้าง ไม้ และสารสกัด อ่อนไหวไม่แพ้ตัวสิ่งมีชีวิต การที่มาจากการเพาะเลี้ยงหรือเพาะปลูกไม่ได้ทำให้สินค้าผ่านโดยอัตโนมัติ หน่วยงานเป็นผู้กำหนดว่าต้องมีหลักฐานอะไร
  • โบราณวัตถุและมรดกทางวัฒนธรรม วัตถุที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ศาสนา หรือโบราณคดี รวมถึงพระพุทธรูปและสิ่งที่คล้ายกัน ถือเป็นมรดกของชาติ อายุ วัสดุ และความศักดิ์สิทธิ์ล้วนมีผล และของจำลองก็ยังอาจถูกสอบถามได้ หากระบุหรือตั้งราคาเสมือนของแท้
  • ยาเสพติดและสารตั้งต้น วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาทและยาเสพติดเป็นของต้องห้าม และสารเคมีบางชนิดที่ใช้ผลิตสิ่งเหล่านี้ได้ถูกเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด ยาบางชนิดมีส่วนผสมที่ถูกควบคุม ซึ่งเป็นจุดที่การส่งออกยาทั่วไปอาจเกี่ยวข้องกับกลุ่มนี้
  • สินค้าปลอมและสินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา สินค้าที่ลอกเลียนแบรนด์ แบบ หรืองานที่ได้รับความคุ้มครองอาจถูกระงับเมื่อนำออกนอกประเทศ ไม่ใช่เฉพาะตอนนำเข้า เจ้าของสิทธิสามารถขอให้ศุลกากรดำเนินการได้
  • สินค้ายุทธศาสตร์และสินค้าใช้ได้สองทาง สินค้าที่ใช้ได้ทั้งทางพลเรือนและทางทหารหรือความมั่นคง รวมถึงเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง อาจถูกควบคุมตามชนิดของสินค้า ปลายทาง และผู้ใช้งาน

ขอให้มองรายการนี้เป็นตัวกระตุ้นให้ตรวจสอบ ไม่ใช่คำนิยาม สิ่งใดที่เป็นสิ่งมีชีวิต วัสดุธรรมชาติ ของเก่า ของศักดิ์สิทธิ์ สารที่มีฤทธิ์ทางเคมี สินค้ามีแบรนด์โดยไม่ได้รับอนุญาต หรือเทคโนโลยีขั้นสูง ล้วนควรได้รับการตรวจสอบ

กลุ่มสินค้าเชิงโครงสร้างที่มักถูกห้ามหรือควบคุมการส่งออก

ตารางกลุ่มสินค้าที่อาจห้ามหรือจำกัดการส่งออก พร้อมเหตุผลเบื้องหลังแต่ละกลุ่มและประเภทหน่วยงานที่มักต้องสอบถาม
กลุ่มสินค้าเหตุผลที่ถูกควบคุมควรสอบถามใคร
สัตว์ป่าและพืชคุ้มครองการอนุรักษ์หน่วยงานดูแลสัตว์ป่า ป่าไม้ หรือเกษตร
โบราณวัตถุและมรดกทางวัฒนธรรมการรักษามรดกของชาติหน่วยงานด้านศิลปากรและวัฒนธรรม
ยาเสพติดและสารตั้งต้นความปลอดภัยสาธารณะหน่วยงานควบคุมยาเสพติดและสาธารณสุข
สินค้าปลอมหรือละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาการคุ้มครองสิทธิกรมศุลกากรและหน่วยงานทรัพย์สินทางปัญญา
สินค้ายุทธศาสตร์และสินค้าใช้ได้สองทางความมั่นคงหน่วยงานควบคุมการค้า
ภาพประกอบที่ 1 ของบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo First
ภาพประกอบที่ 1 ของบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo First — Thai Global Freight

ทำไมคำตอบขึ้นอยู่กับรูปแบบ ปลายทาง และช่วงเวลา

สินค้าสองล็อตที่ดูเหมือนกันอาจได้คำตอบต่างกัน ตัวแปรสี่ข้อช่วยอธิบายความต่างได้เกือบทั้งหมด

รูปแบบสินค้า ตัวอย่างมีชีวิต ชิ้นส่วนแห้ง ผลิตภัณฑ์แปรรูป และสินค้าสำเร็จรูป ถูกปฏิบัติต่างกัน เครื่องสำอางที่มีสารสกัดจากพืชเป็นคนละคำถามกับตัวพืช แต่สารสกัดนั้นก็อาจยังอยู่ในรายการเฝ้าระวัง

ปลายทาง ประเทศไทยตัดสินว่าอะไรออกได้ ส่วนปลายทางตัดสินว่าอะไรเข้าได้ คุณอาจผ่านกฎส่งออกของไทยแล้วแต่สินค้าถูกปฏิเสธที่ปลายทาง เพราะกฎของประเทศปลายทางมีผลและเปลี่ยนแปลงได้ สำหรับกฎของประเทศปลายทาง ให้ยืนยันกับผู้นำเข้าหรือชิปปิ้งที่นั่น สินค้าที่ออกจากไทยได้โดยไม่มีข้อจำกัดอาจถูกห้ามเมื่อไปถึง และสินค้าที่ต้องมีเอกสารของไทยจึงจะออกได้ก็อาจต้องมีเอกสารเพื่อนำเข้าด้วย

วัตถุประสงค์และผู้ใช้ปลายทาง สินค้ายุทธศาสตร์และสินค้าใช้ได้สองทางถูกพิจารณาส่วนหนึ่งจากการใช้งานปลายทางและผู้ใช้ปลายทาง ผู้ซื้อที่อธิบายไม่ได้ว่าจะนำสินค้าไปใช้ทำอะไรเป็นสัญญาณเสี่ยงอยู่ในตัว

ช่วงเวลา รายการ แนวปฏิบัติของหน่วยงาน และข้อตกลงระหว่างประเทศเปลี่ยนแปลงได้ คำตอบที่ได้เมื่อปีก่อนเป็นเพียงแนวทาง ไม่ใช่การอนุมัติ ควรตรวจซ้ำทุกการส่งออกครั้งใหม่ โดยเฉพาะเมื่อเปลี่ยนซัพพลายเออร์ วัสดุ หรือปลายทาง

ผลในทางปฏิบัติคือ อย่าถามคำถามกว้าง ๆ เช่น ส่งออกเฟอร์นิเจอร์ได้ไหม แต่ให้ถามเจาะจงว่า สินค้านี้ ทำจากวัสดุนี้ ในรูปแบบนี้ สำหรับผู้ซื้อรายนี้ในประเทศนี้ ส่งออกประมาณช่วงนี้ คำถามเจาะจงทำให้ได้คำตอบที่ใช้งานได้ และสร้างบันทึกที่คุณพึ่งพาได้ในภายหลัง

วิธีตรวจสอบข้อมูลล่าสุด

ไม่มีหน้าเดียวที่ตอบได้ทุกคำถาม จึงควรสร้างขั้นตอนสั้น ๆ แล้วทำตามทุกครั้ง

เริ่มจากกรมศุลกากร เพราะเป็นผู้ควบคุมการพิธีการส่งออกจริง ความเห็นของกรมจึงเป็นสิ่งที่มีน้ำหนักที่ด่าน ให้สอบถามว่ามีข้อกำหนดใดที่ใช้กับรหัส HS ของคุณหรือไม่ และต้องมีหน่วยงานอื่นเข้ามาเกี่ยวข้องหรือเปล่า เรื่องศุลกากรจำนวนมากดำเนินการผ่านชิปปิ้งของคุณ ซึ่งส่งคำถามไปยังหน่วยที่เหมาะสมได้ และอธิบายได้ว่าคำตอบหมายถึงอะไรในทางปฏิบัติ

จากนั้นระบุหน่วยงานที่กำกับดูแลสินค้านั้น พืชและผลิตภัณฑ์เกษตรชี้ไปที่หน่วยงานด้านเกษตร อาหารและยาชี้ไปที่หน่วยงานด้านอาหารและยา สัตว์ป่าและผลิตภัณฑ์ป่าไม้ชี้ไปที่หน่วยงานด้านสัตว์ป่าและป่าไม้ โบราณวัตถุและวัตถุทางศาสนาชี้ไปที่หน่วยงานด้านศิลปากรและวัฒนธรรม ส่วนสินค้ายุทธศาสตร์ชี้ไปที่หน่วยงานควบคุมการค้า บทความใบอนุญาตส่งออกแยกตามหน่วยงานสรุปความสัมพันธ์เหล่านี้ไว้ และบทความตรวจสอบว่าสินค้าของคุณต้องมีใบอนุญาตส่งออกหรือไม่พาไล่ขั้นตอนการจัดหมวด

สอบถามเป็นลายลักษณ์อักษรเมื่อทำได้ และเก็บคำตอบพร้อมวันที่ ชื่อเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงาน คำอธิบายสินค้าที่คุณแจ้ง และคำตอบ หากหน่วยงานตอบทางโทรศัพท์ ให้ส่งอีเมลยืนยันตามที่คุณเข้าใจ

สุดท้ายให้ถามผู้ซื้อ ผู้นำเข้าหรือชิปปิ้งฝั่งปลายทางรู้กฎของประเทศนั้นและบอกได้ว่าสินค้ารับได้หรือไม่ ทำก่อนจองระวาง ไม่ใช่หลังเรือออกไปแล้ว และจำไว้ว่าคำตอบจากใครก็ตามบอกสถานการณ์ ณ ขณะนั้น ควรยืนยันข้อกำหนดล่าสุดอีกครั้งใกล้วันส่งออก

ขั้นตอนตรวจสอบสินค้าก่อนจองระวาง

ขั้นตอนเรียงลำดับในการตรวจสอบว่าสินค้าส่งออกจากไทยได้หรือไม่ ได้แก่ ระบุสินค้า จัดพิกัด สอบถามหน่วยงาน บันทึกคำตอบ แล้วจึงจอง
  1. 1

    อธิบายสินค้า

    วัสดุ ชนิดพันธุ์หรือส่วนประกอบ แหล่งที่มา อายุ และวัตถุประสงค์

  2. 2

    จัดพิกัด

    ตกลงรหัส HS กับชิปปิ้ง

  3. 3

    สอบถามหน่วยงาน

    กรมศุลกากรหรือหน่วยงานที่กำกับดูแล

  4. 4

    บันทึกคำตอบ

    เก็บเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมวันที่

  5. 5

    จองระวาง

    หลังจากได้คำตอบที่ชัดเจนแล้วเท่านั้น

ภาพประกอบที่ 2 ของบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo First
ภาพประกอบที่ 2 ของบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo First — Thai Global Freight

คัดกรองสินค้าก่อนจองระวาง

การตรวจสอบถูกที่สุดตอนที่ยังไม่มีการจอง เพราะยังไม่มีตู้ ระวางเรือ หรือเดดไลน์ของผู้ซื้อผูกอยู่กับคำตอบ ควรบรรจุขั้นตอนคัดกรองไว้ในกระบวนการรับออเดอร์ และกำหนดผู้รับผิดชอบหนึ่งคนที่ระบุชื่อได้

การคัดกรองที่ใช้ได้จริงควรถามตามลำดับนี้ สินค้าคืออะไรแน่ ทำจากอะไร ส่วนใดมาจากสิ่งมีชีวิต สัตว์หรือพืชคุ้มครอง ไม้ หรือแหล่งธรรมชาติที่คุณพิสูจน์ที่มาไม่ได้หรือไม่ มีชิ้นใดเป็นของเก่า ของศาสนา หรือมีความสำคัญทางวัฒนธรรมหรือไม่ มีส่วนผสมที่ถูกควบคุมหรือสารเคมีที่อาจถูกนำไปใช้ในทางที่ผิดหรือไม่ มีแบรนด์หรือแบบที่คุณไม่ได้มีสิทธิ์ใช้หรือไม่ มีเทคโนโลยีที่ใช้ได้มากกว่าหนึ่งทางหรือไม่ และผู้ใช้ปลายทางคือใคร สินค้าจะไปประเทศใด และผู้ซื้อยืนยันแล้วหรือยังว่านำเข้าประเทศนั้นได้

หากตอบว่าใช่ข้อใดข้อหนึ่ง หรือมีข้อที่คุณตอบอย่างมั่นใจไม่ได้ ให้หยุดและสอบถามหน่วยงานก่อนจองระวาง อย่าปล่อยให้การจอง เดดไลน์ของแอลซี หรือผู้ซื้อที่เร่งรัด เปลี่ยนคำถามที่ยังค้างให้กลายเป็นการคาดเดา

แจ้งคำตอบชุดเดียวกันนี้แก่ฟอร์เวิร์ดเดอร์ตอนจอง ฟอร์เวิร์ดเดอร์อย่าง TGF ประสานการจอง เอกสาร และการส่งต่องานศุลกากรได้ และเจ้าหน้าที่จะขอคำอธิบายสินค้า รหัส HS และใบอนุญาตที่เกี่ยวข้อง เพื่อไม่ให้มีเรื่องเซอร์ไพรส์ที่ท่าเรือ เมื่อคุณให้ข้อมูลครบ เขาก็ถามคำถามที่ดีขึ้นได้ และฟอร์เวิร์ดเดอร์ที่สังเกตเห็นความไม่ตรงกันอาจระงับการจองไว้จนกว่าจะแก้ไข ซึ่งเป็นการปกป้องคุณ ไม่ใช่การขัดขวาง

สุดท้าย เก็บบันทึกการคัดกรองไว้ในแฟ้มการส่งออก หากสินค้าถูกสอบถามภายหลัง บันทึกว่าคุณถามอะไร เมื่อไร และได้รับคำตอบว่าอะไร คือหลักฐานที่แข็งแรงที่สุดว่าคุณทำด้วยความรอบคอบ บทความเช็กลิสต์ก่อนส่งสินค้ามีรายการที่กว้างขึ้นให้ยืนยันก่อนสินค้าเคลื่อนที่

ภาพประกอบที่ 3 ของบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo First
ภาพประกอบที่ 3 ของบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo First — Thai Global Freight

ใครรับผิด ผู้ส่งออกหรือฟอร์เวิร์ดเดอร์

เมื่อสินค้าถูกระงับ คำถามแรกคือใครรับผิดชอบ คำตอบสั้น ๆ คือผู้ส่งออกรับความเสี่ยงหลัก เพราะผู้ส่งออกรู้ว่าสินค้าคืออะไร เป็นผู้ลงนามหรือมอบอำนาจให้ยื่นใบขน และได้ประโยชน์จากการขาย บทความเรื่องผู้ส่งออกตามกฎหมาย (exporter of record) อธิบายบทบาทนี้ไว้ละเอียดขึ้น

ผู้ส่งออกไม่อาจโอนความรับผิดชอบนี้ไปโดยใช้ฟอร์เวิร์ดเดอร์หรือชิปปิ้ง เพราะบุคคลเหล่านั้นทำงานจากข้อมูลที่ผู้ส่งออกให้ หากคำอธิบายผิดหรือไม่ครบ หรือขาดใบอนุญาตที่ควรมี ผลที่ตามมาไม่ได้หายไปเพราะมีคนอื่นยื่นแบบฟอร์ม ชิปปิ้งที่ยื่นแทนคุณภายใต้หนังสือมอบอำนาจทำหน้าที่เป็นตัวแทนของคุณ และใบขนยังเป็นของคุณอยู่ ดูบทความหนังสือมอบอำนาจทางศุลกากรเพื่อดูว่าอำนาจนั้นครอบคลุมอะไร

อย่างไรก็ตาม ผู้ให้บริการคั่นกลางก็มีหน้าที่และความเสี่ยงของตนเอง ฟอร์เวิร์ดเดอร์หรือชิปปิ้งที่จัดการสินค้าต้องห้ามโดยรู้ หรือเมินเฉยต่อสัญญาณเตือนที่ชัดเจน อาจถูกสอบถามเอง สายเรือก็อาจปฏิเสธหรือขนสินค้าลงหากเชื่อว่าผิดกฎหมาย ผลในทางปฏิบัติคือทุกฝ่ายมีผลประโยชน์ร่วมกันในข้อมูลที่สะอาด แต่ไม่ได้แปลว่าแบ่งความรับผิดจนคุณชี้ไปที่คนอื่นได้

ในกรณีที่ผู้ส่งสินค้า (shipper) บนใบตราส่งเป็นคนละรายกับผู้ส่งออกตามกฎหมาย เช่น บริษัทเทรดดิ้งที่ขายต่อสินค้าของโรงงาน ควรระบุเป็นลายลักษณ์อักษรให้ชัดว่าใครสำแดงอะไร และใครถือใบอนุญาตใด บริษัทเทรดดิ้งมักเห็นข้อมูลน้อยกว่าว่าซัพพลายเออร์ผลิตอะไรจริง จึงควรขอรายละเอียดวัสดุและแหล่งที่มาจากซัพพลายเออร์ แทนที่จะรับคำยืนยันกว้าง ๆ

สำหรับคำถามเรื่องบทลงโทษ เกณฑ์ หรือความรับผิดส่วนบุคคลในกรณีเฉพาะ ควรปรึกษาทนายความด้านศุลกากรหรือการค้าระหว่างประเทศของไทยที่มีคุณสมบัติ บทความนี้ไม่ระบุบทลงโทษ และเราไม่คาดเดา

ผู้ส่งออกกับผู้ให้บริการขนส่ง ความรับผิดอยู่ที่ใคร

สองคอลัมน์เปรียบเทียบหน้าที่ของผู้ส่งออกกับหน้าที่ของฟอร์เวิร์ดเดอร์หรือชิปปิ้งเมื่อสินค้าถูกตรวจสอบ

ผู้ส่งออก

  • รู้ว่าสินค้าคืออะไรจริง ๆ
  • สำแดงตามจริง
  • ถือใบอนุญาตที่จำเป็น
  • รับความเสี่ยงหลัก

ฟอร์เวิร์ดเดอร์ / ชิปปิ้ง

  • อาศัยข้อมูลที่ผู้ส่งออกแจ้ง
  • ถามคำถามเพื่อคัดกรอง
  • ยื่นเอกสารและประสานงาน
  • อาจปฏิเสธหรือระงับการจอง

เมื่อสินค้าถูกยึดหรือระงับ

หากสินค้าถูกสอบถาม ลำดับเหตุการณ์มักเป็นไปในแนวเดียวกันโดยรวม แม้รายละเอียดจะขึ้นกับคดีและเจ้าหน้าที่ สินค้าถูกระงับไม่ว่าจากการตรวจเอกสาร การสแกนเอกซเรย์ หรือการตรวจสินค้าจริง บทความเรื่องต้องทำอย่างไรเมื่อสินค้าถูกศุลกากรกักไว้ การตรวจสินค้าจริงของศุลกากร และการสแกนเอกซเรย์ตู้คอนเทนเนอร์ อธิบายว่าการกักเหล่านี้ทำงานอย่างไร

เจ้าหน้าที่จะขอเอกสารและคำอธิบาย ได้แก่ อินวอยซ์ แพ็กกิ้งลิสต์ ใบอนุญาต ข้อมูลซัพพลายเออร์ และที่มาของสินค้า หากคำตอบไม่คลี่คลายข้อสงสัย สินค้าอาจถูกยึดไว้เป็นหลักฐาน และเรื่องอาจเปลี่ยนจากคำถามเรื่องพิธีการตามปกติเป็นการสอบสวน การตัดสินใจว่าจะดำเนินการอย่างไรเป็นของหน่วยงานรัฐ ไม่ใช่ของคุณหรือฟอร์เวิร์ดเดอร์

ค่าใช้จ่ายยังเดินต่อระหว่างถูกกัก ค่าเก็บสินค้าที่ท่า ค่าล่าช้าในการคืนตู้ และค่าจองใหม่อาจสะสมขณะที่เรื่องยังไม่จบ และตกเป็นภาระของฝ่ายที่เงื่อนไขทางการค้าและอัตราของสายเรือกำหนด ดูบทความ demurrage กับ detention ต่างกันอย่างไร สำหรับความต่างของค่าใช้จ่ายเหล่านี้ การพลาดเวลาปิดรับตู้ของเรือเป็นต้นทุนจริงอีกส่วนหนึ่ง

สำหรับสินค้าที่เพียงถูกจำกัดและขาดใบอนุญาต บางครั้งเรื่องอาจแก้ไขได้ด้วยการขอใบอนุญาตที่ถูกต้อง แต่จะทำได้หรือไม่และอย่างไรเป็นเรื่องของหน่วยงาน ส่วนสินค้าที่เป็นของต้องห้ามจริง ผลที่เป็นไปได้รวมถึงการริบและการดำเนินคดี เราไม่ระบุบทลงโทษเฉพาะ เพราะขึ้นกับสินค้า ข้อเท็จจริง และกฎหมาย ณ เวลานั้น

หากถูกกัก ให้ทำสามอย่าง หยุดส่งคำอธิบายที่ยังไม่ผ่านการทบทวนให้ใคร รวบรวมบันทึกการคัดกรองและใบอนุญาต และขอคำปรึกษาจากชิปปิ้ง และหากเรื่องร้ายแรงให้ปรึกษาทนายที่มีคุณสมบัติ ก่อนให้ถ้อยคำกับเจ้าหน้าที่

ภาพประกอบที่ 4 ของบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo First
ภาพประกอบที่ 4 ของบทความ Prohibited Export Goods from Thailand: How to Screen Cargo First — Thai Global Freight

นิสัยในทางปฏิบัติที่ป้องกันปัญหา

การยึดสินค้าส่งออกส่วนใหญ่ที่ทำให้เจ้าของกิจการตกใจ มาจากนิสัยเล็ก ๆ น้อย ๆ มากกว่าเจตนาทำผิด นิสัยไม่กี่ข้อช่วยลดความเสี่ยงได้เกือบทั้งหมด

อธิบายสินค้าให้แม่นยำ ใช้วัสดุจริง ชนิดพันธุ์หรือส่วนประกอบจริง และวัตถุประสงค์จริง คำคลุมเครือเชื้อเชิญให้ตรวจ และทำให้ดูเหมือนมีอะไรซ่อนอยู่ แม้ในความเป็นจริงจะไม่มีอะไรก็ตาม

รู้จักห่วงโซ่อุปทานของตนเอง หากซื้อจากโรงงาน ตลาด หรือนักสะสม ให้สืบว่าวัสดุมาจากไหนและขอเอกสารประกอบ สำหรับสินค้าธรรมชาติและงานทำมือโดยเฉพาะ แหล่งที่มาคือคำถามทั้งหมด

แยกสายสินค้าควบคุมออก หากออเดอร์เดียวผสมสินค้าทั่วไปกับสินค้าควบคุมหนึ่งรายการ ทั้งล็อตอาจล่าช้า ลองพิจารณาว่าควรส่งสินค้าควบคุมแยกต่างหากเมื่อได้ใบอนุญาตแล้วหรือไม่

อย่ารับฝากสินค้าของคนอื่น พัสดุรวมหรือพัสดุที่ดูเป็นของส่วนตัว โดยเฉพาะที่รับฝากเป็นการช่วยเหลือ เป็นเส้นทางคลาสสิกที่ทำให้เข้าไปเกี่ยวข้องโดยไม่รู้ตัว บทความสินค้าเชิงพาณิชย์กับของใช้ส่วนตัวอธิบายว่าทำไมเจตนาและคำอธิบายจึงสำคัญ

อย่าพึ่งข้อสันนิษฐานเรื่องตัวอย่างสินค้า คนมักคิดว่าการส่งตัวอย่างได้รับการยกเว้นจากกฎ ซึ่งมักไม่จริง และตัวอย่างของสิ่งที่ได้รับการคุ้มครองก็ยังได้รับการคุ้มครองแม้ชิ้นเล็ก ดูบทความการส่งตัวอย่างสินค้าระหว่างประเทศ

ฝึกอบรมผู้ที่รับออเดอร์ คนที่รับออเดอร์คือด่านคัดกรองด่านแรก และคำถามว่านี่เป็นหนึ่งในกลุ่มที่อ่อนไหวหรือไม่ ควรถูกถามที่โต๊ะนั้น ไม่ใช่ที่ท่าเรือ

เมื่อสงสัย ให้ถามและรอคำตอบ การล่าช้าสั้น ๆ แทบทุกครั้งถูกกว่าการถูกกัก

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • พึ่งรายการเก่าหรือบทความบล็อกแทนที่จะยืนยันข้อมูลล่าสุดกับกรมศุลกากรหรือหน่วยงานกำกับดูแล
  • ใช้คำอธิบายสินค้าคลุมเครือ เช่น งานหัตถกรรมหรือผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ ซึ่งซ่อนว่าสินค้าเป็นของทั่วไปหรือของคุ้มครอง
  • คิดว่าฟอร์เวิร์ดเดอร์หรือชิปปิ้งรับความรับผิดแทนเพราะเป็นผู้ยื่นใบขน
  • คิดว่าตัวอย่างสินค้าและปริมาณน้อยได้รับการยกเว้นจากการควบคุมการส่งออก
  • ตรวจเฉพาะกฎของไทยและลืมว่าปลายทางอาจปฏิเสธสินค้าที่ออกจากไทยอย่างถูกกฎหมาย

สิ่งที่ควรเตรียม

  • คำอธิบายสินค้าที่แม่นยำ พร้อมวัสดุ ชนิดพันธุ์หรือส่วนประกอบ แหล่งที่มา และวัตถุประสงค์
  • รหัส HS ที่ตกลงกับชิปปิ้งของคุณ
  • คำตอบเป็นลายลักษณ์อักษรจากกรมศุลกากรหรือหน่วยงานกำกับดูแล พร้อมวันที่
  • บันทึกจากซัพพลายเออร์ที่แสดงแหล่งที่มาของวัสดุ สำหรับสินค้าธรรมชาติหรืองานทำมือ
  • คำยืนยันจากผู้ซื้อหรือชิปปิ้งฝั่งปลายทางว่านำเข้าสินค้าได้

คำถามที่พบบ่อย

มีรายการสินค้าห้ามส่งออกของไทยอย่างเป็นทางการฉบับเดียวหรือไม่

ไม่มีในรูปแบบที่คุณวางใจได้จากบทความบล็อก ข้อห้ามและการควบคุมอยู่กับหน่วยงานต่างกันและมีการปรับปรุงตามเวลา ควรสอบถามกรมศุลกากรและหน่วยงานที่กำกับดูแลสินค้าประเภทของคุณ และตรวจซ้ำก่อนส่งออกทุกครั้ง

ส่งออกของเก่าหรือพระพุทธรูปได้หรือไม่

สิ่งเหล่านี้ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรม คำตอบขึ้นกับตัวสินค้า อายุ และความสำคัญ อย่าจองสินค้าใด ๆ จนกว่าหน่วยงานด้านศิลปากรและวัฒนธรรมจะแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรว่ามีข้อกำหนดอะไร และอย่าคิดว่าของจำลองจะปราศจากคำถามโดยอัตโนมัติ

ถ้าฟอร์เวิร์ดเดอร์จองสินค้าให้แล้วถูกยึด ใครรับผิด

ผู้ส่งออกรับความเสี่ยงหลัก เพราะรู้ว่าสินค้าคืออะไร และฟอร์เวิร์ดเดอร์ทำงานตามข้อมูลที่ได้รับ ผู้ให้บริการคั่นกลางก็อาจถูกสอบถามเองได้ จึงควรมองว่าเป็นผลประโยชน์ร่วมกันในข้อมูลที่ถูกต้อง ไม่ใช่การแบ่งความรับผิด

ถ้าส่งแค่ตัวอย่างเล็ก ๆ ต้องตรวจสอบด้วยหรือไม่

ต้อง ขนาดโดยทั่วไปไม่ได้ทำให้สินค้าพ้นจากกฎ ตัวอย่างของสิ่งคุ้มครอง ส่วนผสมที่ถูกควบคุม หรือของละเมิดสิทธิ ก็ยังเป็นเช่นเดิมแม้ชิ้นเล็ก

ถ้าสินค้าถูกกัก ควรทำอะไรก่อน

หยุดส่งคำอธิบายออกไปก่อน รวบรวมบันทึกการคัดกรอง ใบอนุญาต และเอกสารจากซัพพลายเออร์ และขอคำปรึกษาจากชิปปิ้ง หากเรื่องร้ายแรงให้ปรึกษาทนายที่มีคุณสมบัติก่อนให้ถ้อยคำกับเจ้าหน้าที่

ถ้าไทยอนุญาตให้ส่งออก ปลายทางยังปฏิเสธได้หรือไม่

ได้ ปลายทางใช้กฎการนำเข้าของตนเอง ซึ่งเปลี่ยนแปลงได้ ควรยืนยันกับผู้นำเข้าหรือชิปปิ้งที่นั่นก่อนส่งออก

Freight Forwarder ประเทศไทย

พร้อมวางแผนการขนส่งครั้งถัดไปหรือยัง?

โทรLINEขอใบเสนอราคา