Kitting, Labelling และ Barcoding คืออะไรในงาน Value-Added Logistics

คลังสินค้าที่เพียงแค่จัดเก็บและเคลื่อนย้ายกล่องคือการทำงานในระดับขั้นต่ำสุด คลังสินค้าหลายแห่ง โดยเฉพาะที่ให้บริการลูกค้าค้าปลีก อีคอมเมิร์ซ หรือการผลิต ยังทำชุดงานเตรียมสินค้าก่อนที่สินค้าจะเคลื่อนไปสู่ขั้นตอนถัดไป ซึ่งมักถูกจัดกลุ่มภายใต้คำว่า "บริการเสริมมูลค่า" (Value-Added Services หรือ VAS) Kitting, Labelling และ Barcoding เป็นสามตัวอย่างที่พบบ่อยที่สุด

บริการทั้งสามนี้มักถูกรวมเข้าด้วยกันในเชิงปฏิบัติงาน เพราะมักเกิดขึ้นที่จุดเดียวกันในขั้นตอนของคลังสินค้า และบางครั้งกับสินค้าชิ้นเดียวกัน แต่แต่ละบริการแก้ปัญหาที่ต่างกัน และควรทำความเข้าใจแยกกัน

Kitting คืออะไร

Kitting คือกระบวนการรวมส่วนประกอบหลายชิ้นเข้าเป็นหน่วยที่ประกอบไว้ล่วงหน้าหน่วยเดียว ก่อนที่หน่วยนั้นจะถูกจัดเก็บสต๊อกหรือขาย ตัวอย่างที่พบบ่อยคือชุดสินค้ารวม เช่น อุปกรณ์ที่จัดส่งพร้อมสายชาร์จ คู่มือฉบับพิมพ์ และบัตรรับประกัน ทั้งหมดบรรจุในกล่องเดียวและถือเป็น SKU ชุดคิทเดียวในระบบคลังสินค้า แทนที่จะเป็นสี่รายการแยกกัน

จุดประสงค์ของ Kitting คือการย้ายงานประกอบจากช่วงเวลาที่มีคำสั่งซื้อไปเป็นกระบวนการเป็นชุดที่ทำล่วงหน้า หากไม่มี Kitting การจัดส่งคำสั่งซื้อสำหรับชุดสินค้ารวมเดียวกันนี้จะหมายถึงการหยิบสี่ส่วนประกอบแยกจากสี่ตำแหน่งจัดเก็บทุกครั้งที่มีคำสั่งซื้อเข้ามา แต่เมื่อมี Kitting ส่วนประกอบจะถูกประกอบเป็นชุดคิทสำเร็จรูปล่วงหน้าเป็นชุด แล้วจึงหยิบชุดคิทเดียวเป็นหนึ่งรายการต่อคำสั่งซื้อ วิธีนี้มักลดเวลาการหยิบต่อคำสั่งซื้อ และลดโอกาสที่ส่วนประกอบจะถูกลืม เพราะการตรวจสอบการประกอบเกิดขึ้นครั้งเดียวระหว่างสร้างชุดคิท แทนที่จะต้องตรวจสอบซ้ำในทุกคำสั่งซื้อ

Kitting เหมาะกับกรณีใด

Kitting เหมาะที่สุดเมื่อความต้องการสำหรับส่วนประกอบชุดใดชุดหนึ่งคาดการณ์ได้แน่นอนพอที่จะประกอบชุดคิทล่วงหน้า โดยไม่ผูกเงินทุนไว้กับสต๊อกชุดคิทสำเร็จรูปมากเกินไปในกรณีที่ชุดผสมนั้นอาจไม่ขายออกพอดี พบได้บ่อยในชุดสินค้าโปรโมชัน กล่องสมาชิกรายเดือน ชุดสินค้าค้าปลีกหลายชิ้น และชิ้นส่วนย่อยในงานผลิตที่ต้องจัดส่งหลายชิ้นร่วมกันเป็นชุดเสมอ

แต่จะเหมาะน้อยลงเมื่อการผสมส่วนประกอบแตกต่างกันมากในแต่ละคำสั่งซื้อ เพราะการประกอบทุกชุดผสมที่เป็นไปได้ล่วงหน้าจะหมายถึงการถือครองสต๊อกในรูปแบบที่อาจไม่มีคำสั่งซื้อเลย ในกรณีเหล่านั้น การหยิบและแพ็คสินค้ารายชิ้นตอนมีคำสั่งซื้อยังคงมีประสิทธิภาพมากกว่าการทำ Kitting ล่วงหน้า

Labelling ครอบคลุมอะไรบ้าง

Labelling หมายถึงการติดข้อมูลที่จำเป็นโดยตรงบนสินค้าหรือบรรจุภัณฑ์ นอกเหนือจากฉลากที่อยู่จัดส่งธรรมดา ขณะที่สินค้าอยู่ในคลัง ซึ่งอาจรวมถึงฉลากระบุตัวตนสินค้า เครื่องหมายแหล่งกำเนิดสินค้า ข้อมูลส่วนผสมหรือวัสดุ สติกเกอร์ราคาสำหรับการค้าปลีก สัญลักษณ์อันตรายหรือการจัดการพิเศษสำหรับสินค้าที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ หรือข้อกำหนดฉลากตามมาตรฐานของร้านค้าปลายทางเฉพาะ ซึ่งเครือร้านค้าปลีกขนาดใหญ่มักระบุรายละเอียด (ตำแหน่งติดฉลาก ขนาด รูปแบบ) เป็นเงื่อนไขในการรับสต๊อกสินค้า

งาน Labelling ในคลังสินค้ามักเกิดขึ้นเพราะบรรจุภัณฑ์ดั้งเดิมของผู้ผลิตยังไม่มีฉลากที่ตลาดหรือร้านค้าปลายทางเฉพาะต้องการ คลังสินค้าจึงกลายเป็นจุดที่ปิดช่องว่างนั้นก่อนสินค้าจะเคลื่อนต่อไป ตัวอย่างที่พบบ่อยคือการติดฉลากใหม่บนสินค้านำเข้าด้วยข้อมูลสำหรับตลาดท้องถิ่น หรือการติดสติกเกอร์แบรนด์ของร้านค้าปลีกทับแบรนด์เดิมของผู้ผลิต

Barcoding เพิ่มอะไรให้กับกระบวนการ

Barcoding คือกระบวนการกำหนดรหัสที่สแกนได้ ไม่ว่าจะเป็นบาร์โค้ด หรือที่พบมากขึ้นคือ QR Code หรือแท็ก RFID ให้กับสินค้าหรือบรรจุภัณฑ์ เพื่อให้สามารถระบุตัวตนและติดตามสินค้านั้นด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ในทุกจุดที่ถูกสแกนนับจากนั้นเป็นต้นไป บาร์โค้ดโดยทั่วไปเข้ารหัส SKU หรือรหัสระบุสินค้าที่เชื่อมโยงกลับไปยังข้อมูลในระบบบริหารคลังสินค้า การสแกนที่จุดรับเข้า จัดเก็บ หยิบ แพ็ค และจัดส่ง แต่ละจุดจะอัปเดตสถานะของสินค้านั้นโดยไม่ต้องมีใครพิมพ์รายละเอียดสินค้าด้วยมือ

รูปแบบบาร์โค้ดที่ต่างกันมีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ที่ต่างกัน บาร์โค้ดจุดขายปลีกอย่าง EAN หรือ UPC ใช้รูปแบบมาตรฐานที่กำหนดโดยหน่วยงานอุตสาหกรรม เพื่อให้เครื่องสแกนของร้านค้าปลีกใดก็ตามอ่านได้ ขณะที่บาร์โค้ดภายในคลังสินค้า (มักเป็น Code 128 หรือใกล้เคียง) สามารถใช้ระบบเลขรหัสภายในของคลังสินค้าเองได้ เพราะถูกสแกนเฉพาะภายในระบบของคลังสินค้านั้นเท่านั้น สินค้าที่เตรียมสำหรับเครือร้านค้าปลีกเฉพาะรายมักต้องติดบาร์โค้ดในรูปแบบที่ร้านค้าปลีกกำหนดในคลังสินค้า หากบรรจุภัณฑ์ดั้งเดิมของผู้ผลิตยังไม่มีอยู่แล้ว

บริการเหล่านี้อยู่ตรงไหนใน Value-Added Logistics ที่กว้างกว่า

Kitting, Labelling และ Barcoding เป็นสามตัวอย่างในหมวดหมู่ที่กว้างกว่าของงานคลังสินค้า ซึ่งโดยทั่วไปเรียกว่า Value-Added Logistics หรือ Value-Added Services (VAS) คือสิ่งใดก็ตามที่คลังสินค้าทำกับสินค้าเกินกว่าการรับเข้า จัดเก็บ และจัดส่งโดยไม่เปลี่ยนแปลงอะไร ตัวอย่างอื่นในหมวดหมู่เดียวกันได้แก่ การตรวจสอบคุณภาพ การบรรจุใหม่ การติดป้ายราคา และการประกอบเบื้องต้น สิ่งที่เชื่อมโยงบริการเหล่านี้เข้าด้วยกันคือ เป็นบริการที่ลูกค้าจ้างคลังสินค้าหรือผู้ให้บริการ 3PL ให้ทำ โดยมักเป็นเพราะการทำงานเตรียมสินค้านี้ที่คลังสินค้าส่วนกลางมีประสิทธิภาพมากกว่าการทำที่จุดผลิตหรือจุดขาย

สำหรับธุรกิจที่นำเข้าสินค้าและกระจายในประเทศ หรือผลิตสินค้าเพื่อส่งออก บริการเสริมมูลค่าในขั้นตอนคลังสินค้าอาจเป็นจุดที่สินค้านำเข้าหรือสินค้าที่จะส่งออกถูกปรับให้เข้ากับข้อกำหนดเฉพาะของตลาดปลายทาง ไม่ว่าจะเป็นมาตรฐานตามข้อกำหนดของร้านค้าปลีก ข้อกำหนดฉลากตามกฎระเบียบ หรือเพียงแค่รูปแบบที่พร้อมขายได้สะดวกกว่าที่สินค้ามาถึงในตอนแรก

แรงงาน พื้นที่ และการควบคุมคุณภาพสำหรับ Value-Added Services

Kitting, Labelling และ Barcoding ทั้งหมดต้องการพื้นที่เฉพาะภายในคลังสินค้า แยกจากชั้นวางจัดเก็บสินค้าจำนวนมาก เพราะการประกอบชุดคิทหรือติดฉลากบนสินค้าเป็นชุดต้องการพื้นที่ทำงานและพื้นที่พักส่วนประกอบก่อนและหลังดำเนินการ คลังสินค้าที่ทำบริการเหล่านี้เป็นประจำมักจัดสรรพื้นที่เฉพาะสำหรับงานนี้ แทนที่จะทำแบบเฉพาะกิจในทางเดินหรือโต๊ะที่ใช้ร่วมกัน ทั้งเพื่อให้พื้นที่จัดเก็บและหยิบสินค้าหลักโล่งอยู่ และเพราะจุดทำงานเฉพาะช่วยควบคุมคุณภาพงานที่ใช้แรงงานคนมากกว่าและมีแนวโน้มไม่สม่ำเสมอมากกว่าการเก็บสินค้าเข้าที่ปกติ

การควบคุมคุณภาพสำหรับบริการเสริมมูลค่าโดยทั่วไปทำงานต่างจากการควบคุมคุณภาพในการหยิบสินค้ามาตรฐาน เพราะผลลัพธ์คือผลิตภัณฑ์ที่ถูกดัดแปลงแล้ว ไม่ใช่คำสั่งซื้อที่หยิบมา ชุดคิทที่ขาดส่วนประกอบ หรือฉลากที่ติดเบี้ยวจากตำแหน่งที่กำหนดเล็กน้อย จะไม่ถูกจับได้ด้วยการตรวจสอบด้วยการสแกนบาร์โค้ดแบบเดียวกับที่จับการหยิบผิดชิ้น คลังสินค้าที่จัดการปริมาณ VAS มากมักสร้างขั้นตอนสุ่มตรวจหรือตรวจสอบเต็มรูปแบบเฉพาะสำหรับบริการนั้น เช่น ตรวจสอบเปอร์เซ็นต์ของชุดคิทสำเร็จรูปเทียบกับรายการส่วนประกอบ หรือตรวจสอบตำแหน่งและเนื้อหาฉลากเทียบกับตัวอย่างอ้างอิง ก่อนที่ชุดงานจะเคลื่อนไปสู่การจัดเก็บหรือจัดส่ง

เนื่องจากข้อกำหนดของ Kitting, Labelling และ Barcoding อาจเปลี่ยนแปลงระหว่างรอบการผลิต เช่น ร้านค้าปลีกปรับรูปแบบฉลากใหม่ หรือเนื้อหาชุดคิทโปรโมชันเปลี่ยนสำหรับแคมเปญใหม่ คำแนะนำการทำงานที่เป็นลายลักษณ์อักษรชัดเจนสำหรับแต่ละงานจึงสำคัญมากกว่าในงานคลังสินค้าประเภทอื่นส่วนใหญ่ หากไม่มีเอกสารคำแนะนำหรือตัวอย่างที่อัปเดตล่าสุดให้พนักงานอ้างอิง ชุดงานอาจถูกสร้างขึ้นอย่างถูกต้องตามข้อกำหนดที่ล้าสมัยไปแล้ว ซึ่งดูเหมือนชุดงานที่สร้างถูกต้องทุกประการจนกว่าจะถึงปลายทางและพบความไม่ตรงกัน

สิ่งที่ควรตรวจสอบก่อนว่าจ้างบริการเสริมมูลค่า

เนื่องจาก Kitting, Labelling และ Barcoding เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสินค้าหรือบรรจุภัณฑ์เชิงกายภาพ ควรยืนยันบางเรื่องก่อนมอบงานนี้ให้คลังสินค้าหรือผู้ให้บริการ 3PL ได้แก่ รูปแบบบาร์โค้ดและฉลากที่ร้านค้าปลายทางหรือตลาดต้องการจริง ผู้ให้บริการมีประสบการณ์กับข้อกำหนดฉลากตามมาตรฐานเฉพาะนั้นหรือไม่ วิธีตรวจสอบคุณภาพเป็นแบบใด (สุ่มตรวจตัวอย่างชุดคิทหรือฉลาก เทียบกับการตรวจทุกหน่วย) และการจัดการความผิดพลาดเป็นอย่างไรหากพบภายหลังว่าชุดใดติดฉลากผิดหรือชุดคิทขาดส่วนประกอบ

ควรยืนยันด้วยว่าใครรับผิดชอบการแก้ไขข้อผิดพลาดด้านฉลากที่พบภายหลังสินค้าจัดส่งไปแล้ว เพราะสินค้าที่ติดฉลากผิดและไปถึงร้านค้าปลีกหรือลูกค้าแล้ว มักแก้ไขยากและมีต้นทุนสูงกว่าการตรวจพบระหว่างขั้นตอนในคลังสินค้า

นอกจากนี้ควรถามด้วยว่าผู้ให้บริการรับมืออย่างไรเมื่อปริมาณงานเพิ่มขึ้นกะทันหัน เช่น แคมเปญโปรโมชันหรือการวางขายสินค้าในร้านค้าปลีกใหม่ ซึ่งอาจทำให้จำนวนชุดคิทหรือหน่วยที่ต้องติดฉลากเพิ่มขึ้นหลายเท่าในช่วงเวลาสั้น ๆ หากผู้ให้บริการรองรับปริมาณที่พุ่งสูงเช่นนี้ได้ก็ต่อเมื่อมีเวลาเตรียมการเพิ่มหรือจ้างพนักงานชั่วคราว ควรแจ้งเรื่องนี้ให้ทราบล่วงหน้า แทนที่จะมาพบทีหลังเมื่อกำหนดเวลากระชั้นชิดอยู่แล้ว